Narzędzia do motywowa nia pracowników

System motywacji w firmie w znacznej mierze decyduje o zadowoleniu pracownika. Niezadowolony pracownik nie będzie efektywnie realizował wyznaczonych zadań, nie będzie dobrze współpracował z zespołem, a swoją postawą odstraszy klienta.

Od lutego br. rozpoczęło się pierwsze Ogólnopolskie Badanie Motywacji organizowane przez Advice Business Solutions we współpracy z portalem finansowym Bankier.pl. Na stronie www.systemywynagrodzen.pl dostępna jest ankieta, na podstawie której organizatorzy opracują raport na temat motywacji zawodowej w polskich przedsiębiorstwach i organizacjach budżetowych. Celem akcji jest zebranie informacji o tym, co i w jakim stopniu motywuje pracowników. Ważnym założeniem Badania Motywacji jest także zebranie informacji na temat najlepszych systemów motywacyjnych oraz pakietów pozafinansowych, jakie warto oferować pracownikom.

Z pierwszych, wstępnych wyników widać, że, po pierwsze, praca ma przede wszystkim spowodować uznanie innych. W drugiej kolejności ankietowani wymieniali zaspokojenie podstawowych potrzeb, takich jak jedzenie i mieszkanie. Na kolejnych miejscach wpisali terminowe wypłacanie wynagrodzenia. Z kolei jego wysokość była już mniej istotna, bo znalazła się dopiero na szóstym miejscu, po przyjaznej atmosferze, sympatycznych i życzliwych współpracownikach, dobrym kontakcie z przełożonym i poczuciu bezpieczeństwa pracy.

Dobry menedżer

Za właściwe opracowanie zasad motywowania i zarządzania zasobami ludzki w firmie odpowiedzialny jest menedżer. Od jego strategii zależy nie tylko sukces firmy, ale także kariera i przyszłość pracowników. Aby motywowanie okazało się skuteczne, muszą być spełnione określone kryteria dotyczące stosującego je menedżera. - To, co przede wszystkim należy robić w tym trudnym czasie, to zapewnić pracowniom poczucie bezpieczeństwa. Kluczową rolę odgrywają tu menedżerowie i ich postawa - uważa Barbara Kochańska-Mierzejewska, członek zarządu FPA Group. - Menedżerowie powinni kreować atmosferę stabilizacji i wspierać swoich pracowników - dodaje.

Menedżer musi być przekonany o słuszności wybranych celów i maksymalnie zaangażowany w ich realizację, ponieważ pracownicy wolą pracować z szefem pełnym entuzjazmu. Menedżer powinien swoim zachowaniem dawać przykład podwładnym. Jeśli sam spóźnia się do pracy, nigdy nie nauczy swoich pracowników punktualności.

Podstawą skutecznych działań motywacyjnych jest znajomość potrzeb pracowników i dopasowanie działań do ich oczekiwań. Dobrą metodą, oprócz rozmów z pracownikami, jest prowadzenie m.in. badań ankietowych gromadzących opinie pracowników i ich oczekiwania. Badania są zazwyczaj anonimowe. Na postawie analizy wyników menedżer może zbudować system motywacyjny, który najlepiej będzie odpowiadał oczekiwaniom i rzeczywistym potrzebom zatrudnionych. Na przykład pracownicy o wyższych kwalifikacjach, na wyższych stanowiskach bardziej cenią narzędzia niematerialne, a osoby, które dopiero rozpoczynają pracę, największą wagę przywiązują do świadczeń materialnych. Warto o tym pamiętać, ponieważ na pracownika, który nie zaspokoił swoich podstawowych potrzeb, nie będą działały żadne motywatory poza materialnymi.

Pracownicy, którzy znają cele organizacji, mają wizję jej funkcjonowania i swojego miejsca w niej, czują się bardziej zmotywowani. Z tego powodu menedżerowie powinni dążyć do włączenia podwładnych w działalność organizacji, pozwolić im na uczestnictwo w procesie podejmowania decyzji, dzięki czemu wpłyną na utożsamienie się z firmą, na emocjonalną identyfikację skutkującą wzrostem efektywności.

Motywacja przez premie

Stosowanie zachęt materialnych często zamiast motywować pracowników odnosi zupełnie odwrotny skutek - demotywuje. Do świadczeń materialnych zalicza się wynagrodzenie podstawowe, premie oraz nagrody. Aby były skutecznym bodźcem, muszą być sprawiedliwe, muszą uwzględniać kompetencje osoby, złożoność realizowanych zadań i efektywność. Gdy pracownik podniósł kwalifikacje lub otrzymał do realizacji trudniejsze zadania, powinien otrzymać podwyżkę wynagrodzenia na takim poziomie, aby była przez niego odczuwalna. Ważne jest, aby wzrost wynagrodzenia, w ramach możliwości przedsiębiorstwa, odpowiadał oczekiwaniom pracownika lub je przekraczał. Premia ma działanie motywacyjne jedynie wówczas, gdy pracownicy znają i akceptują kryteria jej przyznawania. Premie uznaniowe, pozbawione jasnych kryteriów przyznawania, stają się tylko powodem demotywowania.

Istotny jest także sposób przyznawania i wręczania nagród - powinny być przyznawane niezwłocznie, po odniesieniu przez pracownika sukcesu i wręczane w obecności zespołu.

Motywacja pozafinansowa

Motywacja pozafinansowa jest innym sposobem nagradzania pracowników za dobrą pracę. Ma szczególne znaczenie w okresie kryzysu gospodarczego, kiedy firmy ograniczają wydatki płacowe. Wyróżniającemu się pracownikowi lub menedżerowi pracodawca może przyznać np. samochód służbowy lub ryczałt za używanie auta prywatnego, może też dopłacać do biletów komunikacji miejskiej. Może partycypować w ochronie zdrowia przez opłacanie opieki medycznej w prywatnych placówkach oraz wykupić dodatkowe ubezpieczenia na życie. W ramach świadczeń związanych z rekreacją może sfinansować karnety na siłownię lub basen, dofinansować wakacje, zorganizować imprezę integracyjną.

Świadczenia edukacyjne mogą natomiast sprowadzać się do zwrotu kosztów związanych z kształceniem się pracowników na wyższych uczelniach, opłatą studiów podyplomowych, MBA, opłatą kursów języka obcego, szkoleń i konferencji specjalistycznych, umożliwianiem podjęcia zatrudnienia w oddziale firmy lub centrali za granicą.

Pracownicy bardzo cenią elastyczny lub nienormowany czas pracy. Część osób woli pracować w godzinach porannych, inni są bardziej efektywni w późnych godzinach popołudniowych. Dlatego możliwość dostosowania godzin pracy do osobistych preferencji jest znakomitym sposobem na lepsze wykonanie nałożonych zadań.

Kolejnym sposobem zmotywowania pracownika jest umożliwienie mu zakupu po atrakcyjnych cenach używanych samochodów, które firma wymienia na nowe, mebli biurowych czy choćby komputerów.

Do klasyki należą kupony, które można wykorzystać na różne cele. W obrocie są kupony rekreacyjne, kulturalno-rozrywkowe, motoryzacyjne, żywieniowe, restauracyjne, premiowe itp. Przedsiębiorstwo, wybierając dostawcę określonych usług, daje możliwość wyboru przez pracownika formy bonusu w ramach określonej (na kuponie) kwoty. Ponieważ oferta firmy zajmującej się sprzedażą kuponów jest ogromna, pracownik ma szansę wybrać to, co mu najbardziej odpowiada.

Liczy się zaufanie

Przyjazna, miła, bezstresowa atmosfera jest stawiana przez pracowników na pierwszym miejscu nawet przed kwestiami finansowymi. Zdaniem pracowników najważniejszymi czynnikami zwiększającymi motywację, oprócz bodźców finansowych i materialnych, są:

● możliwość rozwoju i samorealizacji,

● możliwość awansu,

● samodzielność w realizacji zadań i podejmowaniu decyzji,

● partnerskie stosunki i życzliwość,

● sprawiedliwi i rozsądni przełożeni.

Barbara Kochańska-Mierzejewska twierdzi, że „(…) warto być życzliwym dla swoich pracowników i jak najczęściej chwalić ich, ponieważ każdemu z nich zależy na akceptacji szefa. Taka umiejętność budowania dobrej relacji opartej na życzliwości, a nie tylko na ostrym kontrolowaniu, zachęci pracownika do efektywniejszej pracy”.

Pochwała i awans

Pracowników można również docenić przez odpowiednią informację na forum w formie pochwały ustnej czy pisemnej załączonej do akt osobowych. Choć nic to nie kosztuje i przynosi wymierne efekty, menedżerowie rzadko doceniają moc sprawczą pochwały. Tymczasem nie ma pracownika, który nie chciałby być pochwalony i doceniony przez przełożonego. Chwaląc pracownika, należy jednak pamiętać, aby dokładnie określić, za co otrzymuje ustne bądź pisemne wyróżnienie.

Awans z całym bagażem dodatkowych przywilejów jest marzeniem wielu ambitnych ludzi. Niestety, często firmy wolą zatrudniać na wyższe stanowiska ludzi z zewnątrz, niż dawać szansę swoim. Tymczasem jasno określony plan kariery zawodowej każdego zatrudnionego daje niebywały napęd do pracy, motywuje do wysiłku ponad normę. Nagroda w postaci publicznej decyzji o awansie skłania zespół do starań o uznanie wysiłku kolejnych.

Dodatkowe szkolenia

Podnoszenie kwalifikacji czy zdobywanie nowych umiejętności nie musi kosztować. W wielu firmach doskonale sprawdzają się szkolenia wewnętrzne, polegające na tym, że pracownicy posiadający większą wiedzę i doświadczenie szkolą kolegów. Takie postępowanie jest powszechne w firmach konsultingowych i szkoleniowych. Menedżerowie zapominają też, że praca w zespole o wyższych kwalifikacjach również jest dobrym sposobem na dokształcenie. Tak więc zespoły projektowe powinni tak dobierać, aby wśród najbardziej kompetentnych osób, znaleźli się również mniej doświadczeni pracownicy. Innym sposobem jest powierzanie coraz trudniejszych zadań, czasem wręcz zmiana zakresu obowiązków.

Motywacja negatywna to wytwarzane w pracowniku poczucie zagrożenia i lęku, które bardzo silnie wpływa na jego działania i jest w stanie wyzwolić dużo energii w krótkim czasie. Jest to jednak działanie krótkofalowe, ponieważ może się przyczynić do obniżenia poczucia własnej wartości przez pracownika. Motywowanie poprzez oddziaływanie ujemne może zmuszać ludzi do pracy, ale nie wytworzy w nich do niej zamiłowania i entuzjazmu. Motywacja negatywna może po jakimś czasie prowadzić do przyjęcia postawy negatywnej w stosunku do pracodawcy, szefa, zespołu, co powoduje ogromny dyskomfort pracy.

[Ze strony: http://twojbiznes.infor.pl]